Şehirler, üzerinde yaşayanların fark etmediği katmanlarca iz barındırır. Duvar yüzeylerindeki çatlaklar, kaldırım taşlarının arasına sıkışmış yapraklar, pencere kenarlarındaki boya dökülmeleri... Sanatçı Furkan Akhan, 17 Ekim Cumartesi günü saat 14:00'te düzenleyeceği Görünmez İzler Atlası: Mekânsal Frotaj, Grid ve Mercekler atölyesiyle tam da bu görünmez katmanlara odaklanıyor. Katılımcılar, mekânsal frotaj tekniğiyle yüzeylerin dokusunu kâğıda aktararak, grid ve mercekler aracılığıyla bu izleri sistematik biçimde belgeleyecek. Atölye, sanatın gündelik hayatın detaylarıyla nasıl iç içe geçebileceğine dair ilham verici bir deneyim sunuyor.
Aynı gün saat 17:00'de ise Arter Kütüphanesi'nde Kütüphane Söyleşileri'nin yeni buluşması gerçekleşecek. Konuk, sanatçı ve akademisyen Ertuğ Uçar. Ücretsiz olarak düzenlenen etkinlik, çağdaş sanat pratikleri ve mekân algısı üzerine düşünmek isteyenler için kaçırılmayacak bir fırsat. Her iki etkinlik de sanatseverlere, kentin görünen yüzeyinin ardındaki anlamları keşfetme imkânı tanıyor.
Mekânsal Frotaj Nedir?
Frotaj, bir yüzeyin dokusunu kâğıt ve kurşun kalem yardımıyla kopyalama tekniğidir. Çocuklukta madeni paraların üzerine kâğıt koyup kalemle boyayarak yaptığımız işlem, aslında en basit frotaj örneğidir. Mekânsal frotaj ise bu tekniği kentsel ölçeğe taşır: duvarlar, kaldırımlar, ağaç kabukları, metal yüzeyler gibi kamusal alandaki çeşitli yüzeylerden alınan izler, birer mekânsal belge niteliği kazanır. Furkan Akhan, atölyede katılımcılara bu tekniğin inceliklerini göstererek, sıradan görünen yüzeylerin aslında ne kadar zengin bir görsel dil barındırdığını ortaya koymayı amaçlıyor.
Mekânsal frotaj yalnızca estetik bir uğraş değil; aynı zamanda bir arşivleme yöntemi. Bir bölgenin dokusunu, zaman içinde geçirdiği değişimi ve kent belleğini kayıt altına almanın yaratıcı bir yolu. Bu yönüyle atölye, katılımcıları pasif gözlemcilikten aktif üretime davet ediyor.
Grid ve Merceklerin Rolü
Atölyenin bir diğer ayağı, grid (ızgara) ve mercek kullanımı. Grid, mekânı eşit parçalara bölerek sistematik bir bakış geliştirmeyi sağlar. Fotoğrafçılıkta, resimde ve haritalamada sıkça başvurulan bu yöntem, görüntüyü düzenler ve ölçeklendirir. Katılımcılar, grid yardımıyla seçtikleri yüzeyleri parçalara ayırıp her bir parçanın frotajını alarak bir tür görsel atlas oluşturacak. Mercekler ise detayları büyüterek, çıplak gözle fark edilmeyen ince dokuları görünür kılar. Böylece hem bütüncül hem de mikro düzeyde bir keşif süreci yaşanır.
Bu tekniklerin bir arada kullanımı, katılımcılara disiplinlerarası bir deneyim sunar. Sanat, tasarım, mimarlık ve şehir planlama gibi alanlardan gelenler için yeni bakış açıları geliştirme fırsatı doğar.
Atölyenin Hedef Kitlesi ve Katılım
Etkinlik, sanata ilgi duyan herkese açık. Herhangi bir ön bilgi veya deneyim şartı bulunmuyor. Katılımcıların yanlarında getirmeleri gereken malzemeler arasında kurşun kalem, resim kâğıdı, silgi ve isteğe bağlı olarak büyüteç yer alıyor. Atölye süresince Furkan Akhan, adım adım rehberlik ederek katılımcıların kendi izlerini toplamalarına yardımcı olacak. Kontenjan sınırlı olduğu için önceden kayıt yaptırmakta fayda var.
Atölye sonunda ortaya çıkan işler, katılımcıların kişisel atlaslarını oluşturacak. Bu atlaslar, hem bireysel bir hafıza kaydı hem de kolektif bir kent arşivine katkı anlamına geliyor.
Kütüphane Söyleşileri: Ertuğ Uçar ile Buluşma
Aynı günün akşamında, saat 17:00'de Arter Kütüphanesi'nde gerçekleşecek olan Kütüphane Söyleşileri, Ertuğ Uçar'ı ağırlayacak. Uçar, çağdaş sanat ve mekân ilişkisi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınıyor. Söyleşi, atölyenin hemen ardından katılımcıların gün boyunca edindikleri deneyimleri teorik bir çerçeveye oturtmalarına olanak tanıyacak. Ücretsiz olan etkinlik, sanatseverler için bir başka ilham kaynağı.
Arter Kütüphanesi, çağdaş sanat yayınları ve kaynaklarıyla İstanbul'un önemli kültür merkezlerinden biri. Kütüphane Söyleşileri, sanatçılar, akademisyenler ve izleyicileri bir araya getirerek diyalog ortamı yaratmayı hedefliyor. Ertuğ Uçar'ın konuşması, mekânsal frotaj ve grid gibi tekniklerin sanat tarihindeki yerine dair de ipuçları verebilir.
Neden Önemli?
Günümüzde hızla dönüşen kentlerde, geçmişin izlerini yakalamak giderek zorlaşıyor. Kentsel dönüşüm, yeni yapılar ve değişen yaşam biçimleri, sokakların dokusunu hızla değiştiriyor. Mekânsal frotaj gibi teknikler, bu değişimi belgelemenin ve yavaşlamanın bir yolu. Sanat aracılığıyla kentle kurulan bağ, bireyin çevresiyle daha derin bir ilişki geliştirmesini sağlıyor. Atölye, katılımcılara sadece bir sanat tekniği öğretmekle kalmıyor; aynı zamanda çevreye daha dikkatli bakma alışkanlığı kazandırıyor.
Benzer şekilde, Kütüphane Söyleşileri de sanatın toplumsal işlevini tartışmaya açıyor. Ertuğ Uçar'ın katılımıyla gerçekleşecek söyleşi, sanatın gündelik hayattaki yansımalarını sorgulayacak. Her iki etkinlik de kültürel üretimin paylaşıldıkça çoğaldığını gösteriyor.
Atölyeye nasıl katılabilirim?
Atölye 17 Ekim Cumartesi saat 14:00'te başlayacak. Katılım için önceden kayıt yaptırmanız gerekiyor. Etkinlik mekânı ve kayıt detayları hakkında bilgi almak için ilgili kurumun web sitesini ziyaret edebilirsiniz. Kontenjan sınırlı olduğundan erken kayıt önerilir.
Mekânsal frotaj için özel malzeme gerekli mi?
Hayır, özel bir malzemeye ihtiyaç yok. Standart resim kâğıdı, kurşun kalem ve silgi yeterli. İsterseniz farklı sertlikte kalemler ve büyüteç getirerek daha zengin dokular elde edebilirsiniz.
Ertuğ Uçar söyleşisine katılım ücretli mi?
Hayır, Kütüphane Söyleşileri kapsamındaki etkinlik ücretsizdir. 17 Ekim Cumartesi saat 17:00'de Arter Kütüphanesi'nde gerçekleşecek. Yer garantisi yoktur, erken gelmeniz tavsiye edilir.
Atölye ve söyleşi aynı gün mü?
Evet, her iki etkinlik de 17 Ekim Cumartesi günü yapılıyor. Atölye 14:00'te, söyleşi ise 17:00'de başlıyor. İkisine de katılarak günü dolu dolu sanatla geçirebilirsiniz.