Sanatçı ve zanaatkar Emine Boyner, yeni kitabı “Yer ile Bir: Otacının El Kitabı” ile okurları insanın doğayla kurduğu ilişkiyi yeniden sorgulamaya çağırıyor. Boyner ile bir araya gelerek kitabın ortaya çıkış serüvenini, yer kavramını ve hatırlamanın dönüştürücü gücünü konuştuk. Söyleşimiz, onun atölyesinde, toprak kokusu ve el emeğinin izleri arasında gerçekleşti.
Bir Otacının Gözünden İnsan ve Yer
Emine Boyner, kendini “otacı” olarak tanımlıyor. Anadolu’da şifacı, bitki bilen, doğayla iç içe yaşayan kişilere verilen bu isim, onun hem sanatına hem de yaşam felsefesine ışık tutuyor. Boyner’e göre otacı olmak, yalnızca bitkileri tanımak değil; aynı zamanda toprağın, suyun, rüzgarın dilinden anlamak anlamına geliyor. Kitap, bu kadim bilgeliği modern dünyanın karmaşasına bir alternatif olarak sunuyor.
“Yer ile Bir” ifadesi, Boyner’in deyimiyle “insanın kendini bir yere ait hissetmesi, orayla bütünleşmesi” anlamına geliyor. Bu bütünleşme, fiziksel bir mekandan öte, duygusal ve ruhsal bir bağ kurmayı gerektiriyor. Boyner, kitabında okuyucuyu kendi “yer”ini bulmaya, onunla bağ kurmaya ve onu korumaya davet ediyor.
Hatırlamak: Geçmişle Bugün Arasında Köprü
Boyner’e göre hatırlamak, sadece geçmişi anmak değil; aynı zamanda bugünü anlamlandırmak için bir araç. Kitapta sık sık “hatırlama pratikleri”nden bahsediyor. Bunlar, günlük hayatta yapabileceğimiz küçük ritüeller: bir ağacı selamlamak, bir taşı yerden alıp incelemek, yağmurun sesini dinlemek… Boyner, bu basit eylemlerin insanı ana ve toprağa bağladığını vurguluyor.
“Hatırlamak, direniştir” diyor Boyner. Unutmaya karşı bir duruş. Modern hayatın hızı içinde kaybolan değerleri, ilişkileri ve bağları hatırlamak, belki de en büyük devrim. Kitap, bu devrimin nasıl yapılacağına dair somut örnekler sunuyor.
Aidiyet Duygusu ve Toprakla Bağ
Aidiyet, Boyner’in en çok üzerinde durduğu kavramlardan biri. İnsanın bir yere ait olma ihtiyacı, köklerini bilme arzusu… Boyner, göçler, kentleşme ve dijitalleşmeyle birlikte bu duygunun zayıfladığını düşünüyor. Ancak umutsuz değil: “Herkes kendi yerini yeniden inşa edebilir” diyor. Bunun için önce toprakla temas etmek, sonra o toprağın hikayesini öğrenmek gerekiyor.
Kitapta, Anadolu’nun farklı köylerinden derlediği yerel hikayeler, bitki bilgileri ve ritüeller yer alıyor. Boyner, bu bilgileri toplarken bir yandan da kendi aile geçmişini araştırmış. “Yer ile Bir”, bu yönüyle bir kişisel keşif hikayesi aynı zamanda.
Sanat ve Zanaat: El Emeğinin Dönüştürücü Gücü
Emine Boyner, sanat ve zanaatı birbirinden ayırmıyor. Ona göre ikisi de insanın doğayla kurduğu ilişkinin bir yansıması. Kitapta, geleneksel el sanatlarının nasıl doğayla uyumlu olduğunu anlatıyor. Örneğin, doğal boyama teknikleri, hasır örme, çömlek yapımı… Bu zanaatlar, hem malzemesini doğadan alıyor hem de doğaya zarar vermeden üretim yapmayı öğütlüyor.
Boyner, “Bir şeyi elle yapmak, onunla bağ kurmaktır” diyor. Bu bağ, tüketim toplumunun dayattığı yabancılaşmaya karşı bir panzehir. Kitap, okuyucuyu basit bir el işi yapmaya, bahçeyle ilgilenmeye veya doğal malzemelerle bir şeyler üretmeye teşvik ediyor.
Doğayla Yeniden Bağlanmak İçin Pratik Öneriler
Boyner, kitabında doğayla bağ kurmak isteyenler için çeşitli öneriler sunuyor. İşte bunlardan bazıları:
- Yürüyüşe çıkın: Her gün kısa da olsa doğada yürüyün. Ayaklarınızın toprağa değmesi, elektriklenmeyi azaltır ve sakinleştirir.
- Bir bitki yetiştirin: Evinizde veya balkonunuzda bir bitki büyütün. Onunla konuşun, sulayın, büyümesini izleyin.
- Doğal malzemelerle üretin: Kil, ahşap, yün gibi doğal malzemelerle bir şeyler yapın. Bu, hem zihni dinlendirir hem de yaratıcılığı artırır.
- Mevsimleri takip edin: Hangi ayda hangi çiçek açar, hangi meyve olgunlaşır? Doğanın döngüsüne ayak uydurun.
- Hatıraları kaydedin: Ailenizin ve çevrenizin hikayelerini yazın, kaydedin. Bu, aidiyet duygusunu güçlendirir.
Yer ile Bir Olmanın Önündeki Engeller
Boyner’e göre, insanın yerle bütünleşmesini engelleyen en büyük faktör, hızlı yaşam ve tüketim kültürü. Sürekli bir yerlere yetişme telaşı, ekran bağımlılığı ve doğadan kopukluk, bu bağı zayıflatıyor. Ayrıca, kentleşme ve betonlaşma, insanın toprakla temasını neredeyse imkansız hale getiriyor.
Ancak Boyner, bu engellerin aşılabileceğine inanıyor. Küçük adımlarla başlamak, örneğin haftada bir gün doğa yürüyüşü yapmak, bir bahçe edinmek veya topluluk bahçelerine katılmak, bu bağı yeniden kurmanın yolları. “Yer ile Bir”, bu konuda ilham verici bir rehber niteliğinde.
Emine Boyner’in Sanatı ve Kitabın Görsel Dünyası
Emine Boyner’in sanatı, doğal malzemelerle ürettiği enstalasyonlar ve el yapımı objelerden oluşuyor. Kitapta da onun çizimleri, fotoğrafları ve el yazısı notları yer alıyor. Bu görsel zenginlik, okuma deneyimini bir sanat eserini inceler gibi derinleştiriyor. Boyner, kitabı bir “otacı el kitabı” olarak tanımlıyor; yani hem bilgi veren hem de şifa sunan bir kaynak.
Kitabın tasarımı da bu felsefeye uygun: geri dönüştürülmüş kağıt, doğal boya ve sade bir mizanpaj. Boyner, “Kitabın kendisi de bir yer” diyor, “ona dokunduğunuzda toprağı hissediyorsunuz.”
Sıkça Sorulan Sorular
Emine Boyner’in “Yer ile Bir” kitabı hangi türde?
Kitap, deneme, anı ve doğa yazıları türlerini harmanlayan özgün bir eser. Aynı zamanda pratik öneriler içeren bir rehber niteliğinde.
Otacı ne demek? Emine Boyner neden bu terimi kullanıyor?
Otacı, Anadolu’da bitkilerle şifa bulan, doğayla iç içe yaşayan kişilere denir. Boyner, bu kadim rolü modern çağa taşıyarak insanın doğayla bağını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Kitaptaki önerileri günlük hayatta nasıl uygulayabilirim?
Küçük adımlarla başlayın: her gün doğada 10 dakika yürüyün, bir bitki yetiştirin, doğal malzemelerle el işi yapın. Zamanla bu pratikler alışkanlığa dönüşecek ve doğayla bağınız güçlenecek.
“Yer ile Bir” olmak neden önemli?
Çünkü insan, doğanın bir parçasıdır. Bu bağı hatırlamak, hem ruhsal hem fiziksel sağlığımızı iyileştirir, hem de gezegenin geleceği için sorumluluk almamızı sağlar.
Emine Boyner’in diğer çalışmalarına nasıl ulaşabilirim?
Sanatçının atölyesi ve katıldığı sergiler hakkında bilgi edinmek için sosyal medya hesaplarını takip edebilir veya yayınevinin web sitesini ziyaret edebilirsiniz.